Groenrijk 728 augustus
  1. Hans Bastiaansen - klokkenmaker

    In de rubriek over oude en nieuwe ambachten in Prinsenbeek vertelt Hans Bastiaansen over zijn werk als klokkenmaker, zijn voorliefde voor antieke klokken en hoe hij zich helemaal kan uitleven op het restaureren van bijzondere exemplaren. Geduld en precisie zijn hierbij onmisbare eigenschappen.
    (Foto's: Carmen Walman)

    Door Carmen Walman

    Hans Bastiaansen werkt nu ruim vijf jaar vanuit zijn atelier en werkplaats aan huis aan de Bochtakker in Prinsenbeek. Vele plaatselijke, regionale, nationale en internationale klokkenliefhebbers weten hem te vinden. Hij is inmiddels dan ook ruim veertig jaar klokkenmaker of beter gezegd 'uurwerkmaker'.

     

    Zijn interesse voor dit ambacht is onder andere ontstaan doordat zijn vader fietsenmaker was. Al die kleine onderdelen en de techniek die daarbij komt kijken, spraken hem zo aan dat hij een opleiding 'fijnmechanische techniek' is gaan volgen. Na zijn opleiding is hij aan de slag gegaan bij de Firma Schreurs in Breda en daar heeft hij zich alle ins en outs van dit ambacht eigen kunnen maken.

     

    Door de jaren heen is zijn werk steeds meer zijn passie geworden. En nu zou je verwachten dat zijn huis ook helemaal vol hangt met klokken, maar dat valt reuze mee. Net zoals bij velen hangen er uurwerken aan de muur waar een verhaal aan vastzit, waar een emotie bij komt kijken. Zo hangt bijvoorbeeld zijn allereerst aangeschafte klok op een ereplaats en een klok van een inmiddels overleden goede vriend heeft ook een bijzondere plek gekregen. Er zijn natuurlijk ook mensen voor wie een klok vooral een puur fysieke of praktische waarde heeft. Een typisch Hollandse benadering is dan ook: is het de moeite waard om dit klokje te laten repareren? En weer anderen bestempelen een antieke klok tot 'oude meuk'.

     

    Kwaliteit

    Vele soorten en modellen klokken heeft Hans in de loop der jaren onder handen gehad. Van houten klokken, pendules, torenuurwerken tot aan horloges. Hij heeft een ware voorliefde voor antieke klokken ontwikkeld en kan zich helemaal uitleven op het onderhouden of het repareren/restaureren van bijzondere exemplaren. Deze klokken zijn volgens Hans nu eenmaal van een kwaliteit die je bij nieuwe klokken niet tot nauwelijks meer aantreft.

     

    Hij geniet ervan antieke klokken onder handen te nemen. Hij vindt het een uitdaging om, indien nodig, de te herstellen onderdelen zelf te maken van soortgelijk degelijk materiaal. En ervoor te zorgen dat de klok weer functioneert zoals het bedoeld is. Zowel mechanische als elektrische klokken zijn voor Hans Bastiaansen geen probleem. Het behoeft geen toelichting dat hier veel geduld en precisie aan te pas komt. 

     

    Het ambacht door de jaren heen in een notendop: eerst waren er de sterren- en zonnetijden. Pas rond de dertiende eeuw werd de eerste mechanische klok uitgevonden. Deze klokken liepen op een waag of balans. De techniek werd steeds beter met de komst van de slinger in 1656. Hierdoor konden klokken de tijd nauwkeuriger weergeven. Atoomklokken hebben inmiddels hun intrede gedaan en het (verbeter)proces is nog steeds gaande. Voorheen werden oude klokken aangepast aan de moderne tijd. Op dit moment zien we juist een trend waarbij deze klokken weer in de oorspronkelijke staat worden hersteld.

     

    Uurwerkmaker

    Het ambacht van 'uurwerkmaker' is niet razend populair onder jongeren. Hans Bastiaansen heeft gedurende zijn carrière toch het genoegen gehad om zijn passie ook op anderen over te kunnen brengen. Eén van hen heeft nu een eigen zaak in Schotland en werkt voor onder meer The National Trust.

     

    Om een beeld te geven van hoe arbeidsintensief de werkzaamheden van een uurwerkmaker kunnen zijn, toont de ambachtsman een authentiek en antiek reiswekkertje van rond 1870 (zie foto). Een klokje waarvan je niet alleen de tijd/dag/datum/maand kunt aflezen, maar ook de wekker kunt instellen en zelfs de tijd kunt horen horen. Het kost nagenoeg één volle werkweek om deze speciale carriage clock uit elkaar te halen, alle onderdelen grondig te reinigen, eventuele reparaties uit te voeren en weer in elkaar te zetten.

     

    Meer informatie over klokkenmaker Hans Batiaansen is te vinden op zijn website: klik hier.

     

    Voor de rubriek over oude en nieuwe ambachten gaat Carmen Walman uit Prinsenbeek op zoek naar de (bijna) vergeten en verdwenen ambachten in het dorp, maar ook naar meer hedendaagse vaardigheden in nieuwe beroepen. Bij de interviews maakt ze mooie foto's van de Prinsenbeekse ambachtslieden. Mensen die een ambacht uitoefenen, en die dat leuk zouden vinden, kunnen worden aangemeld voor een interview. Dat kan via redactie@prinsenbeeknieuws.nl.

    Donderdag 26 november 2020
    Prinsenbeekklokkenmakerambacht
    (Foto's: Carmen Walman)
    0
    Reacties