Groenrijk 728 sept
  1. Ad Goos – ambachtelijk leermaker paardentuig

    In de rubriek over oude en nieuwe ambachten in Prinsenbeek vertelt Ad Goos vandaag over zijn werk als ambachtelijk leerbewerker van rijzadels en ander paardentuig. Sinds zijn pensioen creëert en repareert hij met plezier paardenbenodigdheden vanuit het schuurtje achter zijn huis in de Harmonielaan.
    (Foto's: Carmen Walman, Studio Colorique)

    Door Carmen Walman

    Ad Goos (76 jaar) is ambachtelijk leerbewerker van rijzadels en paardentuig en met name voor de beoefenaars van de paardensport uitgegroeid tot een heus begrip. Want voor reparatiewerkzaamheden kom je al snel bij Ad terecht. Hij is één van de weinigen in de wijde omtrek die zich dit ambacht meester heeft gemaakt en dit ambacht tot op de dag van vandaag uitoefent.

     

    Sinds zijn pensionering creëert en repareert hij met veel plezier de diverse lederen paardenbenodigdheden vanuit het schuurtje achter z’n huis aan de Harmonielaan. Ook voor een zadelcheck komt Ad met plezier op locatie bekijken of het rijzadel aanpassingen of reparaties behoeft.

     

    Hoe het begon. Ad heeft van jongs af aan met paarden gewerkt op het land, is dressuurruiter geweest en heeft de aangespannen paardensport beoefend. In aanvang was hij werkzaam in de bouw. Tot een ongeluk een einde maakte aan deze carrière. Via Ruitershop Van Uum kreeg hij de kans mee te gaan naar en te assisteren op de veemarkt in ’s-Hertogenbosch. Daardoor kreeg hij steeds vaker het verzoek om paardentuig, hoofdstellen en aanverwante zaken te repareren, en besloot hij zich het ambacht van leerbewerker eigen te maken.

     

    Revalidatiecentrum

    Een opleiding bestond in die tijd niet, maar bij een rijzadelbedrijf in Breda heeft de Bekenaar de kneepjes van het vak geleerd. Na deze omscholing kon hij aan de slag bij de afdeling orthopedie van een revalidatiecentrum in Breda. Maar liefst vijftien jaar lang heeft hij onder meer beugels van protheses van leer voorzien, leren bandjes aan protheses gezet, leren korsetten en orthopedische leren schoenen gemaakt. Daarna is hij als een soort hobby reparatiewerkzaamheden gaan verrichten.

     

    Kwaliteit van het leer

    Vroeger en nu. Wat is er veranderd in de loop der jaren? We leven meer en meer in een wegwerpmaatschappij. Werd in vroegere tijden een hoofdstel ter reparatie aangeboden, dan kiest men er nu vaker voor om een nieuw exemplaar aan te schaffen. Ook is volgens Ad de kwaliteit van het leer niet meer wat het geweest is. Doordat koeien veel meer binnen staan dan vroeger zijn hun huiden veel minder gehard door de weersomstandigheden en dat vind je terug in de kwaliteit van het leer. Ook het proces van het leerlooien heeft veranderingen ondergaan. Vroeger nam dit proces één jaar in beslag, tegenwoordig is het leer met de nodige hulpmiddelen binnen zes weken gereed voor gebruik. Daar komt nog bij dat het aantal leerlooierijen door diverse milieumaatregelen aanzienlijk afneemt. Al met al wordt het steeds moeilijker om aan kwalitatief hoogstaand materiaal te komen.

     

    Oplossing voor hun ‘lederen’ probleem

    Daar staat tegenover dat er nog genoeg klanten zijn die het vakmanschap van Ad waarderen en voor kwaliteit en duurzaamheid kiezen. Van Texel tot aan België weet men de vakman in Prinsenbeek te vinden en zelfs onze internationale ruiters maken gebruik van zijn expertise.

     

    Maar ook dichter bij huis, zoals voor de leden de diverse Prinsenbeekse verenigingen en kinderen met een beperking die paardrijden, verricht Ad de nodige aanpassingen. En dat is waar hij het nog steeds voor doet en enorm van geniet. Het contact met z’n vaste klanten, het volgen van hun prestaties en een oplossing vinden voor hun ‘lederen’ problemen.

     

    Handwerk

    Wat niet is veranderd is het proces en de machines waar Ad mee werkt. Het creëren, maken of veranderen van bijvoorbeeld een hoofdstel bestaat nog steeds voor het merendeel uit handwerk. Te weten: het snijden van het leer, het verven van het leer en het in elkaar naaien van een hoofdstel. Van de acht uur die er bij benadering voor nodig zijn om een geheel nieuw lederen hoofdstel te maken, komt er slechts één uur een (naai)machine aan te pas. De kosten voor dit hoofdstel bedragen circa 80 euro, terwijl een vergelijkbaar hoofdstel in de winkel voor circa 45 euro verkrijgbaar is. Maar de liefde, aandacht, kwaliteit en het vakmanschap die erin gaan zitten, maken dit hoofdstel eigenlijk ‘onbetaalbaar’. 

     

    Verdwijnend ambacht

    Een verdwijnend ambacht? Ad vertelt dat er pogingen zijn gedaan om mensen op te leiden tot ambachtelijk leerbewerker en dat hij daar zelf ook een bijdrage aan heeft geleverd. Maar dat deze pogingen niet tot een nieuwe lichting zadelmakers/leerbewerkers hebben geleid. Mogelijk door de benodigde kennis van zowel de anatomie van het paard, als van de ruitersport, materialenkennis en kennis van leerbewerking. Daar komt nog bij dat vroeger vele paarden werden ingezet voor het bewerken van het land en voor het verrichten van arbeid. Met de komst van de tractor werden dat er een stuk minder.

     

    Vervolgens werd de ruitersport populair, maar deze wordt grotendeels hobbymatig uitgeoefend. De professionals zijn op één hand te tellen. Waardoor het werkaanbod voor een leerbewerker eigenlijk te gering is om er een goed belegde boterham mee te kunnen verdienen. Ad komt er daarentegen alle werkdagen van de week prima mee door.

    Woensdag 27 januari 2021
    Prinsenbeekambachtenpaardentuigleerbewerker
    (Foto's: Carmen Walman, Studio Colorique)
    0
    Reacties